"Латын" әліпбиінің соңғы нұсқасы
"Латын" әліпбиінің соңғы нұсқасы

«Латын» әліпбиінің мына соңғы нұсқасы көңілімнен шыққан жоқ. Біз жаңа әліпбиге – жаңа әліпби деп қана қараппыз да, оның идеологиялық астарына тереңдеп мән бермеген екенбіз. Орыс тілінің шекпенінен шыққан сөйлеу мақамын дәл сол күйі жаңа қаріпке әкеліп тыға салған. Жаңа әліпби - орыс грамматикасы күштеп танған сөйлеу (оқу) мәнерінен, құлдықтың қамытынан құтылуға көмектесіп, осы ғасырдағы біздің отарсыздануға бағытталған ең үлкен реформамыз болып шығуы тиіс еді. Бірақ одан осындай революциялық сарынды, жаңашылдықты байқай алмадым. Бізде көбіне билікте тамыр-танысы барлардың ғана «соңғы нұсқасы» қабылданып кетіп жатады. Бұл вариант та соның кебін кигендей болып көрінді маған. Мысалы қытай тілінде «р» әрпі, жапон тілінде «л» әрпі жоқ. Әрқайсысы өз мақамымен ғана сарнап жүр. Көштен қалып қойған тағы ешқайсысы жоқ. Кириллица да орыстың сөйлеу мәнеріне арнап жасалған алфавит. Онда да ә, ү, ғ секілді «халықаралық» әріптердің «көңіліне» қарамаған. Орысқа оның керегі де жоқ. «Қой көрмеген қуалап жүріп өлтіреді» дегендей, біз болсақ кириллицадан көрген осы «орыс» әріптерін тағы да жаңа жазуға әкеп тықпалап жатырмыз. Сауатымызды ашқан кириллица бізге соншалықты қатты ыстық болып көріне ме, білмеймін. «В», «ф» сияқты қазақ тілінің мақамын бұзатын кірме дыбыстарды таңбаламасақ, жаһанданудың көшінен қалып қоямайтын шығармыз. Неге жаңа жазуда осындай «кем-кетіктер» ескерілмеген, түсініксіз. Әлде біз әліпби ауыстыруға әлі дайын емеспіз бе?!

Жолымбет Мәкіштің Фейсбуктегі жазбасынан

CаттарCаттар
2 ай бұрын 549
0 пікір
Блог туралы
0
24971 187 228 91 137